Skip to content

Do the Right Thing

021011

Τέσσερις θέσεις για τη βία και τη δημόσια τέχνη, που συνοψίζουν το άρθρο του W. J. T. Mitchell (1990) ‘The Violence of Public Art: Do the Right Thing’

[1] η διάβρωση του ορίου μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής τέχνης συνοδεύεται από την κατάρρευση της διάκρισης μεταξύ συμβολικής και πραγματικής βίας, είτε πρόκειται για την ‘από τα πάνω’ βία της αστυνομικής, της δικαστικής ή της νομοθετικής εξουσίας, είτε πρόκειται για την ‘από τα κάτω’ βία που ανταποδίδεται από ιδιώτες*.

[2] η βία που συνδέεται με αυτήν την τέχνη είναι αδιαχώριστη της δημοσιότητάς της και μάλιστα των μηχανισμών δημοσιότητας, αναπαραγωγής και διακίνησής της· οι δεσμοί της βίας και της σύγχρονης τέχνης δεν βασίζονται αποκλειστικά σε μια εκούσια προκλητικότητα του έργου (τον ιδιάζοντα απεγνωσμένο χαρακτήρα μιας εγκιβωτισμένης αυτοκαταστροφικής βιαιότητας), αλλά και στην τάση ενός κοινού να αναζητά την προσβολή ως αφορμή για να επιδείξει την ισχύ του, ανταποδίδοντας μια κυριολεκτική ή μεταφορική βία.

[3] μια πιο ακριβής ανάγνωση θα διέκρινε αυτή την επιθετικότητα και τη σκανδαλοθηρία της σύγχρονης τέχνης ως εκούσια τρωτότητα στη βία, μια στρατηγική ανάδειξης νέων συσχετισμών ανάμεσα στο παραδοσιακά ‘διαχρονικό’ έργο τέχνης και τις παροδικές γενεές, τα ‘κοινά’, στα οποία απευθύνεται.

[4] το ‘συμβατικό’ έργο δημόσιας τέχνης έχει μεν μια ευθεία αναφορά στη βία, επιχειρεί δε ανεπιτυχώς να την εντάξει σε μια αφήγηση που μεταθέτει το κέντρο της σε κάτι το υποτιθέμενα θετικό (μια νίκη, μια κατάκτηση, ένα σπουδαίο πρόσωπο)· σύγχρονα δημόσια γλυπτά που παραείναι ειλικρινή ή απερίφραστα περί της μνημειοποίησης της βίας  προσβάλουν τα αισθήματα ενός κοινού αφοσιωμένου στην κατάπνιξη της δικής του συνενοχής στη βία.

.
* Θα είχα αμφιταλαντευτεί περισσότερο στην απόδοση του όρου private individuals (ιδιώτες),
καταρχήν αν η γλώσσα δεν εμπεριείχε την εξής ετυμολογική ειρωνεία:
.
ιδιώτης 2 ο : (ψυχιατρ.) άτομο που πάσχει από ιδιωτεία, που είναι διανοητικά ανάπηρο· (πρβ. ηλίθιος). [λόγ. < γαλλ. idiot (στη σημερ. σημ.) < λατ. idiota < αρχ. ἰδιώτης `ανειδίκευτος, αμαθής΄]
.
και επιπλέον αν η φωτογραφία που ‘έκλεψα’ από το flickr δε συνοδευόταν από τη λεζάντα:
.
«Red Eyed Sky Walkers is a public art installation, from artist Jenny Marketou, on Kotzia Square, Athens. Unfortunately, some idiots destroyed the 99 red balloons during the first night, so the artwork does not exist now».
.
Με την αφορμή των παραπάνω, η υποσημείωση του μεταφραστή μπορεί να έχει λίγη περισσότερη πλάκα:
.
Είναι τουλάχιστον πικάντικο ότι στη γλώσσα ο ιδιώτης, εκείνος που ιδιωτεύει, το άτομο που δεν (αυτο)προσδιορίζεται ως πολιτικό υποκείμενο, είναι διανοητικά ανάπηρο.
Είναι προφανές ότι ο Mitchell αντιπαραθέτει στη βία της εξουσίας τη βία του ατόμου, παραβλέποντας ωστόσο ότι με τον όρο privet individual μετακινεί εκτός επιχειρήματος το δημόσιο χαρακτήρα του βανδαλισμού (κάτι που δεν χαρακτηρίζει το άρθρο του εν γένει).
Είναι βαθιά προς τη λάθος κατεύθυνση η ερμηνεία του χρήστη του flickr, για τον οποίο μια σειρά από φαινομενικά ισοδύναμοι όροι τον οδηγούν στην υπόθεση ότι το άτομο απέναντι στη βία της εξουσίας, είναι ένας ιδιώτης, an idiot, ένα άτομο διανοητικά ανάπηρο.
.

[ευχαριστώ τον  Γ.Α.]
Advertisements
No comments yet

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: